Barwa i zmętnienie wody — co mówi kolor o instalacji

Test białego naczynia — jak go zrobić

Najszybsza diagnostyka instalacji nie wymaga laboratorium ani pasków. Wystarczy spuścić próbkę wody i ocenić ją w naturalnym świetle. Procedura:

1. 1. Białe, przezroczyste naczynie (szklanka, słoik, biały plastikowy kubek). Czyste — bez tłuszczu i osadów.
2. 2. Spuść 100-200 ml z najniższego punktu instalacji. Pierwsze 0,5 L to woda z odcinka stojącego — ją odrzucasz.
3. 3. Odczekaj 1 minutę, aż większe cząstki opadną. Oceniasz wtedy kolor górnej warstwy oraz osad na dnie.
4. 4. Patrz przez bok naczynia w stronę okna (światło dzienne) — żółte światło żarowe fałszuje kolory.
5. 5. Powąchaj — zapach to równie ważny sygnał co kolor.

Tabela kolorów — szybka diagnoza

Czarna woda — magnetyt z korozji stali

Czarny kolor pochodzi z magnetytu (Fe₃O₄) — czarnego tlenku żelaza, który powstaje, gdy stal koroduje w warunkach niedoboru tlenu. To najczęstszy obraz w typowej instalacji CO z grzejnikami stalowymi, w której ochrona chemiczna nie była stosowana.

Brunatna / rdzawa woda — utleniona korozja

Brunatny kolor to Fe₂O₃ (hematyt) — bardziej utleniona postać żelaza niż magnetyt. Świadczy o tym, że w instalacji jest regularny dostęp tlenu:

• Nieszczelne odpowietrzniki automatyczne — przy każdym uruchomieniu pompy zasysają trochę powietrza
• Rury z tworzywa bez bariery EVOH — dyfuzja tlenu przez ściankę rury
• Naczynie wzbiorcze otwarte (rzadkie dziś, ale w starszych instalacjach jeszcze są)
• Dolewki świeżej wody — każda porcja wnosi rozpuszczony tlen, który reaguje na metalu

Powiązany problem: pojawienie się jonów Fe³⁺ w pomiarze — patrz analiza jonów.

Zielona / niebieska woda — związki miedzi

Zielonkawy odcień to klasyczna „korozja zielona" — węglan zasadowy miedzi (CuCO₃·Cu(OH)₂) i jony Cu²⁺ rozpuszczone w wodzie. Pojawia się wszędzie tam, gdzie miedź pracuje bez ochrony benzotriazolem (BTA):

• Wymienniki ciepła kotłów — rurki miedziane bez ochrony
• Kolektory solarne z miedzianą absorbcją bez BTA
• Pompy ciepła z miedzianymi wymiennikami wtórnymi
• Mosiężne armatury — selektywne wypłukiwanie cynku (dezynkacja) zostawia porowatą strukturę miedziową

Niebezpieczeństwo wtórne: rozpuszczone jony Cu²⁺ wędrują z wodą i osadzają się na powierzchniach stalowych — to mechanizm plating-out, który przyspiesza korozję galwaniczną. Patrz korozja galwaniczna.

Mętność i osady — co krąży w obiegu

Sama mętność (niezależnie od koloru) świadczy o tym, że w wodzie obiegowej krążą cząsteczki ciał stałych. Po odstaniu próbki w słoiku przez 30 minut zobaczysz, gdzie te cząstki opadają:

Zapach jako uzupełnienie diagnozy

Sam kolor czasem jest niejednoznaczny — zapach pomaga rozróżnić podobnie wyglądające próbki:

• Zapach zgniłego jajka (H₂S) — bakterie SRB redukujące siarczany. Patrz biofilm.
• Metaliczny, „rdzawy" — wysokie stężenie jonów żelaza w wodzie
• Octowy / kwaśny — w obiegu solarnym oznacza zdegradowany glikol, kwasy z termicznego rozkładu. Patrz stagnacja.
• „Pleśniowy", ziemisty — grzyby pleśniowe w obiegu, częste w obiegach glikolowych pomp ciepła
• Bez zapachu lub lekko słodkawy — typowo zdrowa woda z inhibitorem

Co robić w każdym przypadku

Powiązane tematy